تیمی از دانشگاه تورنتو با بررسی تصاویر راداری مأموریت «ماژلان» ناسا، موفق به شناسایی یک تونل گدازهای بزرگ در زیر آتشفشان «نایکس مونس» در سیاره زهره شدند. این تحقیق که در مجله Nature Communications منتشر شده، به عنوان نخستین مدرک مستقیم راداری از وجود یک مجرای زیرسطحی در سیاره همسایه ما شناخته میشود و ابعاد آن به مراتب بزرگتر از نمونههای مشابه در زمین است.
ساختار تازه کشف شده در دامنه غربی «نایکس مونس» قرار دارد که آتشفانی سپری با پهنای حدود ۳۶۲ کیلومتر است. در تصاویر راداری، ویژگی کلیدی این منطقه به شکل یک گودال تاریک دیده میشود که توسط زنجیرهای از فروریزشهای مشابه احاطه شده است. پژوهشگران این فرورفتگی را «گودال A» نامیدهاند. در بیشتر گودالها، سیگنال راداری تصویر سادهای از یک حفره شیبدار را نشان میدهد، اما «گودال A» رفتار متفاوتی از خود نشان میدهد.
بازتاب راداری این گودال شامل یک رگه روشن و نامتقارن است که تا فراتر از لبه گودال ادامه دارد. طبق گفته تیم پژوهش، این الگو دقیقاً با زمانی مطابقت دارد که امواج راداری وارد یک «نورگیر» میشوند، در طول یک تونل زیرزمینی حرکت میکنند و سپس به سمت حسگرهای فضاپیما بازمیگردند. به عبارت دیگر، گودال A احتمالاً یک دریچه سقفی فروریخته از یک تونل گدازهای است که زمانی سنگهای مذاب را در زیر سطح جابهجا میکرده است.
از آنجا که زهره در میان ابرهای ضخیم محصور شده است، دوربینهای معمولی قادر به مشاهده سطح آن نیستند. مأموریت ماژلان در اوایل دهه ۱۹۹۰ از «رادار دهانه ترکیبی» برای تهیه یک نقشه جهانی استفاده کرد و اکنون آن دادههای قدیمی دوباره مورد استفاده قرار گرفتهاند. تیم ایتالیایی با بهرهگیری از تکنیکهایی که پیشتر روی تونلهای گدازهای ماه و زمین آزمایش شده بود، با تصویر راداری مانند یک عکس رادیولوژی از منطقه مواجه شدند. آنها با اندازهگیری طول روشنایی راداری در داخل گودال A و اندازه سایه آن، توانستند شکل این فضای خالی پنهان را تخمین بزنند.
ادامه این خبر را در «کشف پناهگاهی در قلب آتش/ رازی که ۳۰ سال پنهان بود»، بخوانید.


